مصرف برق لامپ موضوعی است که معمولاً زمانی به آن فکر میکنیم که قبض برق بیشتر از حد انتظار میآید و از خودمان میپرسیم یک لامپ چقدر برق مصرف میکند؟ پاسخ این سؤال به نوع لامپ، توان آن و مدت زمانی که روشن میماند بستگی دارد و درست همینجاست که دانستن روش درست محاسبه میتواند به ما کمک کند هزینه ها را بهتر مدیریت کنیم.
اگر بتوانیم مصرف برق هر لامپ را به درستی محاسبه کنیم، راحت تر میتوانیم تشخیص دهیم کدام لامپ ها پرمصرف هستند، کدام گزینه ها بهصرفه ترند و با چه تغییرات کوچکی میتوان هزینه برق را بدون اینکه روشنایی فضا کم شود کاهش داد.
محاسبه مصرف برق لامپ | مصرف برق انواع لامپ
محاسبه مصرف برق لامپ در نگاه اول شاید پیچیده به نظر برسد، اما با یک فرمول ساده میتوان به راحتی متوجه شد که یک لامپ در طول روز یا ماه چقدر برق مصرف میکند. کافی است توان لامپ (بر حسب وات) را در مدت زمان روشن بودن آن ضرب کنیم و عدد به دست آمده را بر 1000 تقسیم کنیم تا مقدار مصرف به کیلووات ساعت ( یعنی همان واحدی که روی قبض برق میبینیم ) تبدیل شود. مثلا اگر یک لامپ 10 وات روزانه ۵ ساعت روشن باشد: (10 × ۵) / 1000 = 0/05 کیلووات ساعت در روز مصرف میکند.
همین محاسبه را میتوان برای انواع لامپ ها انجام داد. لامپ ال ای دی به دلیل بازده بالا مصرف بسیار کمتری دارد، لامپ کممصرف (فلورسنت) مصرف متوسطی دارد و لامپ های رشتهای و هالوژنی بیشترین مصرف را دارند. با این روش ساده، میتوانید مصرف برق لامپ های خانه را محاسبه کنید، هزینه ماهانه را بهتر پیشبینی کنید و در صورت نیاز، لامپ های پرمصرف را با گزینه های کممصرف تر جایگزین کنید.
مصرف برق لامپ ال ای دی
میزان مصرف برق لامپ ال ای دی نسبت به لامپ های قدیمی بسیار کمتر است و همین موضوع باعث شده به یکی از رایج ترین گزینه ها برای خانه ها و محیط های کاری تبدیل شود. لامپ ال ای دی با توان پایین (مثلاً 8 تا 12 وات) میتواند نوری شبیه یک لامپ رشته ای 60 وات تولید کند، اما تنها بخش کمی از برق را به گرما تبدیل میکند و بیشتر انرژی آن صرف تولید نور واقعی میشود.
برای محاسبه برق مصرفی لامپ ال ای دی، همان فرمولی که قبلا اشاره کردیم استفاده میشود که نتیجه آن مقدار مصرف به کیلووات ساعت است و همان عددی است که روی قبض برق نوشته میشود. برای مثال اگر یک لامپ LED ده وات روزانه 6 ساعت روشن باشد، حدود 0/06 کیلووات ساعت در روز برق مصرف میکند که در مقایسه با لامپ های هالوژنی یا رشته ای، عدد بسیار کمتری است. به همین دلیل، انتخاب لامپ ال ای دی علاوه بر کاهش مصرف برق، باعث کاهش هزینه ها در بلندمدت و کاهش فشار روی سیستم برق ساختمان نیز میشود.
مصرف برق لامپ رشته ای
مصرف برق لامپ رشته ای نسبت به سایر لامپ ها بسیار بالاست و همین موضوع باعث شده استفاده از آنها به مرور کمتر شود. در این لامپ ها بخش زیادی از انرژی به گرما تبدیل میشود و تنها مقدار کمی از برق به نور مفید تبدیل میشود. برای مثال، یک لامپ رشته ای 60 وات نوری تولید میکند که امروز میتوان همان مقدار نور را با یک لامپ ال ای دی حدود 9 تا 10 وات به دست آورد.
اگر بخواهیم مصرف برق لامپ رشته ای را محاسبه کنیم، مانند سایر لامپ ها از فرمول (( توان لامپ × مدت زمان روشن بودن) ÷ 1000) استفاده میکنیم. برای مثال اگر یک لامپ رشته ای 100 وات که روزی 5 ساعت روشن باشد، روزانه 0/۵ کیلووات ساعت برق مصرف میکند، یعنی تقریبا 10 برابر بیشتر از یک لامپ ال ای دی با روشنایی مشابه. به همین دلیل، استفاده طولانیمدت از لامپ های رشتهای هزینه قبض برق را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد و از نظر انرژی بهصرفه نیست.
مصرف برق لامپ مهتابی
میزان مصرف برق لامپ مهتابی (فلورسنت) نسبت به لامپ های رشته ای کمتر و نسبت به لامپ های ال ای دی بیشتر است و میتوان آن را در سطح مصرف متوسط قرار داد. لامپ های مهتابی معمولی معمولاً در توان های 18، 36 یا 58 وات استفاده میشوند و به کمک چوک یا بالاست روشن میشوند که خود آنها نیز مقدار کمی مصرف اضافی ایجاد میکنند. برای محاسبه مصرف برق لامپ مهتابی، کافی است توان لامپ را به همراه توان تقریبی بالاست در نظر بگیریم و طبق فرمول ((توان کل × ساعت استفاده) ÷ 1000) عمل کنیم.
مثلا یک لامپ مهتابی 36 وات با بالاست مغناطیسی ممکن است در مجموع حدود 40 وات مصرف داشته باشد؛ اگر روزی 6 ساعت روشن باشد، حدود 0/24 کیلووات ساعت در روز برق مصرف میکند. لامپ های مهتابی نسل جدید با بالاست الکترونیکی مصرف کمتری دارند، اما همچنان در مقایسه با لامپ های ال ای دی، برق بیشتری مصرف میکنند و استهلاک بالاتری نیز دارند.
مصرف برق لامپ هالوژن
میزان مصرف برق لامپ هالوژن معمولاً بیشتر از چیزی است که کاربران تصور میکنند، چون این لامپ ها اندازه کوچک و نور متمرکزی دارند اما مانند لامپ های رشته ای، بخش زیادی از انرژی آن به گرما تبدیل میشود. لامپ هالوژن معمولاً در توان های 20، 35، 50 یا حتی 70 وات استفاده میشود و اگر تعداد زیادی از آنها در سقف یا ویترین نصب شده باشد، مجموع مصرف برق به سرعت بالا میرود. برای محاسبه مصرف برق لامپ هالوژن از همان فرمول اصلی ((توان لامپ × ساعات استفاده) ÷ 1000) استفاده میشود.
فرض کنید 6 عدد هالوژن 50 وات در یک اتاق وجود داشته باشد و روزانه 4 ساعت روشن بماند؛ در این حالت مجموع مصرف روزانه آنها حدود 1/2 کیلووات ساعت خواهد بود که برابر با مصرف چند لامپ ال ای دی پرنور است. به همین دلیل، در فضاهایی که روشنایی دائمی نیاز است، لامپ هالوژن معمولاً گزینه اقتصادی محسوب نمیشود و بهتر است فقط برای نورپردازی های نقطه ای یا دکوراتیو از آن استفاده شود.
مصرف برق لامپ های شلنگی
مصرف برق لامپ شلنگی (ریسه شلنگی) به نوع تکنولوژی بهکاررفته در آنها بستگی دارد و همین موضوع باعث تفاوت زیاد در قبض برق میشود. مدل های قدیمی تر که بر پایه رشته ای یا نئون شلنگی بودند، معمولاً مصرف بالایی داشتند و در هر متر بین 10 تا 20 وات برق مصرف میکردند. اما ریسه های شلنگی ال ای دی بسیار کممصرف تر هستند و معمولاً بین 4 تا 8 وات در هر متر برق میگیرند.
برای محاسبه مصرف برق لامپ شلنگی، باید طول ریسه و توان هر متر را بدانیم و سپس از فرمول ((توان کل × ساعات استفاده) ÷ 1000) استفاده کنیم. مثلا اگر یک ریسه 10 متری با مصرف 6 وات در هر متر داشته باشیم، توان کل آن 60 وات میشود؛ اگر روزی 5 ساعت روشن باشد، حدود 0/3 کیلووات ساعت در روز مصرف خواهد داشت. نکته مهم این است که ریسه ها معمولاً برای نورپردازی طولانیمدت استفاده میشوند، بنابراین انتخاب مدل های ال ای دی میتواند به شکل قابلتوجهی مصرف برق را کاهش دهد.
مصرف برق لامپ کم مصرف
میزان مصرف برق لامپ کم مصرف (کامپکت فلورسنت یا CFL) نسبت به لامپ های رشته ای کمتر است اما هنوز از لامپ های ال ای دی برق بیشتری مصرف میکند. این لامپ ها معمولاً در توان های 9، 15، 20و 26 وات استفاده میشوند و به کمک بالاست داخلی روشن میشوند. برای محاسبه مصرف برق لامپ کم مصرف، از همان فرمول ((توان لامپ × زمان روشن بودن) ÷ 1000) استفاده میشود. مثلاً یک لامپ کم مصرف 20 وات که روزانه 5 ساعت روشن باشد، حدود 0/1 کیلووات ساعت در روز برق مصرف میکند.
با وجود مصرف نسبتاً مناسب، لامپ های کم مصرف دارای جیوه هستند و در صورت شکستن باید با احتیاط جمعآوری شوند؛ همچنین روشن شدن آنها کمی زمان میبرد و با خاموش و روشن شدن های پیاپی عمرشان کم میشود. اگر میخواهید مصرف برق را به حداقل برسانید و روشنایی یکنواخت تری داشته باشید، معمولاً جایگزین تدریجی این لامپ ها با ال ای دی گزینه بهصرفه تری محسوب میشود.
مصرف برق لامپ شمعی
مصرف برق لامپ شمعی به نوع لامپی که انتخاب میکنیم بستگی دارد؛ چون این مدل هم در نوع رشته ای و هالوژنی قدیمی وجود دارد و هم در نوع ال ای دی جدید. لامپ های شمعی قدیمی معمولاً بین 25 تا 40 وات مصرف داشتند و وقتی چند عدد از آنها در لوستر استفاده میشد، مجموع مصرف برق بهطور قابل توجهی بالا میرفت. اما لامپ شمعی ال ای دی با توان های 4 تا 7 وات میتواند همان میزان روشنایی را ارائه دهد و گرمای بسیار کمتری تولید کند.
برای محاسبه مصرف برق لامپ شمعی، کافی است توان هر لامپ را در تعداد لامپ ها و ساعات استفاده ضرب کنیم و عدد را بر 1000 تقسیم کنیم تا مصرف به کیلووات ساعت به دست آید. مثلا اگر یک لوستر با 8 لامپ شمعی ال ای دی 8 واتی روزانه 8 ساعت روشن باشد، حدود 0/2 کیلووات ساعت در روز برق مصرف میکند، درحالی که همین لوستر با لامپ های شمعی قدیمی میتواند چند برابر این مقدار برق مصرف کند. بنابراین در چراغ ها و لوسترهایی که مدت زیادی روشن میمانند، استفاده از لامپ شمعی ال ای دی میتواند تاثیر زیادی در کاهش مصرف برق داشته باشد.
مصرف برق لامپ های smd و cob
مصرف برق لامپ های SMD و COB که از تکنولوژی های پیشرفته LED استفاده میکنند، نسبت به لامپ های رشته ای، هالوژن و حتی لامپ های کم مصرف بسیار پایین است و در عین حال نوردهی بالایی دارند. لامپ های SMD معمولاً در توان های 5 تا 30 وات و لامپ های COB در توان های 10 تا 100 وات تولید میشوند اما بازده نوری آنها بسیار بیشتر است و بخش کمی از انرژی صرف گرما میشود. برای محاسبه مصرف برق این لامپ ها نیز کافی است از فرمول ((توان × ساعات استفاده) ÷ 1000)) استفاده کنیم.
مثلا یک لامپ SMD ده وات که روزانه ۶ ساعت روشن باشد، حدود 0/06 کیلووات ساعت در روز برق مصرف میکند. لامپ های COB به دلیل تراکم بالای چیپ ها و روشنایی متمرکز، معمولاً در نورپردازی های صنعتی و پروژه ها استفاده میشوند و حتی با توان های بالاتر نیز برق کمتری نسبت به لامپ های قدیمی مصرف میکنند. انتخاب این لامپ ها به ویژه برای فضاهایی که نیاز به روشنایی طولانیمدت دارند، میتواند کاهش قابل توجهی در هزینه های برق ایجاد کند.
مقایسه مصرف برق لامپ ها با یکدیگر
مقایسه کردن مصرف برق لامپ ها با یکدیگر به شما کمک میکند تا انتخاب بهینه ای برای روشنایی خانه یا محل کار داشته باشید و هزینه های برق را کاهش دهید. به طور کلی، لامپ های رشته ای و هالوژن بیشترین مصرف برق را دارند؛ برای مثال یک لامپ رشته ای 60 وات و یک هالوژن 50 وات در یک روز با روشنایی مشابه، چند برابر یک لامپ ال ای دی مصرف برق دارند.
لامپ های مهتابی و کم مصرف، مصرف برق متوسطی دارند طوری که در مقایسه با ال ای دی و SMD/Cob، مصرف بیشتری دارند اما برق مصرفی آنها از لامپ های قدیمی کمتر است. لامپ های LED، SMD و COB کمترین مصرف برق را دارند و با توان پایین، نوردهی بالایی ارائه میدهند؛ بهعنوان مثال یک لامپ ال ای د ی 10 وات میتواند روشنایی معادل یک لامپ رشتهای 60 وات را تامین کند.
همچنین لامپ های شمعی و ریسه های شلنگی اگر از نوع ال ای دی باشند، مصرف کمی دارند، در حالی که نمونه های قدیمی تر رشتهای یا نئون مصرف بالاتری دارند. با مقایسه مصرف برق لامپ ها، میتوانید بر اساس نیاز خود و مدت زمان روشنایی، لامپی انتخاب کنید که هم نور کافی و هم مصرف برق بهینه ای داشته باشد.
عوامل تاثیرگذار روی مصرف برق لامپ
مصرف برق لامپ تنها به نوع و توان لامپ محدود نمیشود؛ چند عامل دیگر هم میتوانند روی میزان برق مصرفی تاثیر داشته باشند. همانطور که گفتیم اولین عامل توان لامپ است، هرچه وات لامپ بالاتر باشد، مصرف برق لامپ نیز بیشتر است.
دوم، مدت زمان روشن بودن لامپ است؛ روشن ماندن طولانی مدت حتی برای لامپ های کم مصرف، مصرف کلی برق را افزایش میدهد. سوم، نوع تکنولوژی لامپ است؛ لامپ های LED، SMD و COB بازدهی بالاتری دارند و بخش کمتری از انرژی را به گرما تبدیل میکنند، در حالی که لامپ های رشته ای و هالوژن بخش زیادی از انرژی را هدر میدهند.
چهارم، کیفیت و برند لامپ است؛ لامپ های استاندارد و با کیفیت مصرف واقعی نزدیک به توان اعلام شده دارند و طول عمر بیشتری دارند، در حالی که لامپ های غیر استاندارد ممکن است بیش از حد اعلامشده برق مصرف کنند یا سریع تر خراب شوند.
نهایتاً، شرایط نصب و محیط هم روی مصرف برق لامپ تاثیرگذار است؛ مثلاً نصب لامپ در محلی با تهویه کم باعث افزایش دمای لامپ و کاهش بازده نوری میشود، که به طور غیرمستقیم مصرف برق را افزایش میدهد. با در نظر گرفتن این عوامل، کاربران میتوانند انتخاب بهینه ای داشته باشند و برق مصرفی لامپ ها را به شکل قابل توجهی کاهش دهند.
جمع بندی
آگاهی از مصرف برق لامپ ها به شما کمک میکند تا انتخاب هوشمندانه ای برای روشنایی خانه یا محل کار داشته باشید و هم هزینه برق را کاهش دهید و هم به محیط زیست کمک کنید. با مقایسه انواع لامپ ها، روشن کردن لامپ ها در زمان مناسب و توجه به عوامل مؤثر مثل نوع تکنولوژی، توان، مدت زمان استفاده و کیفیت لامپ، میتوان مصرف برق لامپ را بهینه کرد.
لامپ های LED، SMD و COB به دلیل بازدهی بالاتر و مصرف پایین تر، گزینه مناسبی برای جایگزینی لامپ های پرمصرف مثل رشته ای و هالوژن هستند. همچنین استفاده از فرمول محاسبه مصرف برق لامپ ((توان × ساعات استفاده) ÷ 1000) به شما امکان میدهد میزان مصرف برق واقعی هر لامپ را بسنجید و بر اساس آن تصمیمگیری کنید. با رعایت این نکات، هم نور کافی خواهید داشت و هم قبض برق به شکل قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
سوالات متداول
مصرف برق لامپ 100 وات به مدت زمان استفاده بستگی دارد. اگر این لامپ یک ساعت روشن باشد، 0/1 کیلووات ساعت برق مصرف میکند (طبق فرمول: 100 ÷ 1000). مثلا اگر روزی ۵ ساعت روشن بماند، در یک روز 0/۵ کیلووات ساعت و در یک ماه حدود 15 کیلووات ساعت برق مصرف خواهد داشت.
مصرف یک لامپ 100 وات در مدت یک ساعت، دقیقاً 0/1 کیلووات ساعت است.
این مقدار همان عددی است که روی قبض برق برای محاسبه هزینه در نظر گرفته میشود.
مصرف برق لامپ های گازی (مثل سدیم، متال هالید یا جیوه ای) معمولاً بالاست و بیشتر برای فضاهای صنعتی و خیابانی استفاده میشوند. توان آنها معمولاً بین 70 تا 400 وات (و حتی بیشتر) است و همراه با بالاست، کمی مصرف اضافه هم دارند. مثلا یک لامپ گازی 250 وات در یک ساعت حدود 0/25 کیلووات ساعت برق مصرف میکند.
مصرف برق لامپ های ال ای دی خیابانی نسبت به لامپ های گازی بسیار کمتر است و معمولاً بین 30 تا 150 وات (بسته به توان و شدت نور) متغیر است. اگر مثلاً یک چراغ خیابانی LED با توان 100 وات یک ساعت روشن باشد، حدود 0/1 کیلووات ساعت برق مصرف میکند. همین ویژگی باعث شده که چراغ های خیابانی ال ای دی گزینه ای کم مصرف و اقتصادی برای استفاده طولانیمدت باشند.
به طور کلی مصرف برق لامپ مهتابی و لامپ کم مصرف (CFL) نزدیک به هم است، اما لامپ های کممصرف معمولاً کمی بهینه تر عمل میکنند، خصوصاً مدل های جدید با بالاست الکترونیکی.